Individual Notes

Note for: Pieter Boukes Poppes, 1785 - Index

Individual Note:
     Poppes, Pietertje, geb 1809, Balk

       N.B. Pietertje Wildschut, geb. 1809, vader onbekend. De moeder, Grietje
        Lolkes Wildschut, neemt de naam Poppes aan voor haar kind Pietertje

       Mairie Balk, deel 3, fol. 68v

Individual Notes

Note for: Poppe Idskes Poppes, 27 MAR 1763 - 2 FEB 1837 Index

Occupation:
     Place:   rijke boterhandelaar

Individual Note:
     Woonde aan de luts in balk van swinderenstraat 7 (vroeger Harichsterzijde).
Bezat tevens een boerderij kop-hals-romp aan de lorbuorren Harich/Balk.
Idske Jans Poppessathe te Harich Lorbuorren

Bezitter van grote landerijen rondom Balk.

Individual Notes

Note for: Jakle Jans Poppes, 1741 - 2 APR 1824 Index

Individual Note:
Kinderloos in 1811

Individual Notes

Note for: Poppe Jans, ABT 1685 - Index

Occupation:
     Place:   Koopman,ouderling; gecommitteerde

Individual Note:
     Poppe Jans coopman ouderling meede gecommitteerde tot de bouwinge van deese kerk anno 1729

Individual Notes

Note for: Debora Jans Veldkamp, 8 MAY 1788 - 30 SEP 1818 Index

Occupation:
Place: Winkeliersche te Balk

Individual Notes

Note for: Meine Annes Meinesz, 25 MAR 1842 - 23 MAR 1928 Index

Occupation:
     Place:   fabrikant stoomolieslagerij ""De Volharding"" Balk

Individual Note:
     1912 Betreft de verkoop van een stoomolieslagerij te Balk,
koopsom fl. 16.000
- Gebr. Meinesz, verkoper
- de Volharding te Balk, koper

1913 Balk, notaris J. H. Noordenbos
Inv. nr. 007090 repertoire nr. 4 d.d. 13 januari 1913
Obligatie
- Coop. Vereniging de Volharding te Balk, debiteur
- jonkvrouw Albertina Constantia van Swinderen te Twello,
     weduwe van Jacob van der Feltz, crediteur

Individual Notes

Note for: Jelle Sjoerds Meinesz, 1829 - Index

Event:
     Type:   Divorced
     Place:   16 mei 1887

Individual Notes

Note for: Jan Reinders Westra, 14 JUL 1890 - 9 MAY 1965 Index

Occupation:
Place: Huisarts te Balk

Individual Notes

Note for: Harmen Klazes Westra, 6 APR 1833 - Index

Individual Note:
Verhoor van den heer H.K. Westra.
(Verkort.)

9945. De Voorzitter: Welke zijn uw voornaam, naam, beroep en woonplaats?

A. Harmen Klazes Westra, landbouwer te Kimswerd, gemeente Wonseradeel.

9946. V. Doet gij in vlas?

A. Neen, ik ben landbouwer en nog meer veehouder.

9947. V. Maar gij werkt toch in het vlas?

A. Neen.

9948. V. Er bestaat toch in Kimswerd eene centrale vlasbereidingsinrichting?

A. Jawel.

9949. V. Waarbij gij opzichter zijt?

A. Neen, ik ben wel mede-oprichter.

9950. V. Waarom hebt gij dit gedaan, wat was het doel met die oprichting? Vertel ons daar iets van.

A. Het is gedaan, omdat de hokken, waarin gewerkt werd, veel te klein waren. Wij hebben nu een grooter lokaal laten maken op den kouden grond, waar een goede 30 man kunnen werken.

9951. V. Dus is de geheele zaak maar voor 30 werklieden? Meer niet?

A. Ja, ruim 30.

9952. V. Er wordt machinaal gearbeid?

A. Neen, met de handen.

9953. V. Is dat eene naamlooze vennootschap?

A. Neen, het lokaal is opgericht door kerkvoogden.

9954. V. Gij zijt zelf kerkvoogd?

A. Ja, Mijnheer de Voorzitter.

9955. V. Was het doel om aan de menschen werk te verschaffen?

A. Neen, om een gezond lokaal te verkrijgen.

9956. V. Wordt er in uwe streek veel vlas verwerkt?

A. Ja, nogal aardig wat.

9957. V. Maar kerkvoogden oordeelden, dat dit in te slechte lokalen gebeurde?

A. Juist. Kerkvoogden hebben toen een gebouw opgericht, dat aan de eischen van licht en lucht voldoet en waaruit de stof kan opstijgen.

9958. V. Is er eene machine gemaakt tot verwijdering van de stof?

A. De stof trekt evenzoo op als de rook uit een schoorsteen.

9959. V. Van zich zelf?

A. Ja.

9960. V. Daar is dus geen kunstwerk voor gemaakt?

A. Neen, er is niets kunstmatigs bij.

9961. V. Hebt gij dan van boven eene groote opening? en hoe werkt dat?

A. Er zijn 8 houten kokers.

9962. V. Staan die er boven op?

A. Neen, er zijn acht verschillende kokers in den naad van het dak.

9963. V. En het lokaal zelf?

A. Het lokaal is verdeeld in 8 werkplaatsen, en van boven is één geheel, zonder zolder.
[p. 47]

9964. V. Komt er lucht onder in het lokaal door openingen aan de kanten?

A. Anders niet dan door de binten en door de deur, daardoor kan er lucht inkomen.

9965. V. En hoe krijgt men dan den trek?

A. Door den wind die er op slaat.

9966. V. Is dat gebouw gezet door een man, die buitengewoon werk van die zaken had gemaakt, een deskundige, iemand uit Holland of buiten af.

A. Neen, naar onze eigene ervaring en goeddunken hebben wij het gebouwd. In het begin ging het met de kokers nog niet goed.

9967. V. Zegt gij dat het eerst niet goed ging met die kokers? Later dan wel?

A. Eerst waren er te weinig. Wij hebben er meer in gemaakt. Nu trekt de stof beter weg en hebben de menschen er geen last van.

9968. V. Wat doet men daar? Braken of zwingelen?

A. Braken.

9969. V. Waarom heet dat gebouw de centrale werkplaats?

A. Dat weet ik niet.

9970. V. Werken de 30 personen voor rekening van kerkvoogden of voor eigen rekening?

A. Voor eigen rekening.

9971. V. Ieder betaalt dus voor zijne werkplaats?

A. Ja.

9972. V. Hoeveel?

A. 15 centen per week en dat duurt ongeveer 20 weken.

9974. V. Wat hebben kerkvoogden er aan besteed?

A. Ruim f 2000.

9975. V. Het is dus meer eene zaak om een goed werk te doen? Of is zij mislukt?

A. Men had meer het oog op de gezondheid der menschen, die in strooien hutten werkten.

9976. V. Gij maakt dus ongeveer f 4½ per week, of f 100 per jaar?

A. Met die administratie ben ik niet bekend.

9977. V. Werken die menschen allen voor zich zelven?

A. Ja.

9978. V. Dus eigenlijk huisindustrie? En die onderneming noemt gij de centrale werkinrichting?

A. Bij ons wordt zij het nieuwe, groote braakhok genoemd.

9979. V. Waar wordt er gezwingeld?

A. Dat doen zij bij ons niet.

9980. V. Loopt het met het braken af?

A. Ja, en met het schoonmaken, alhoewel ik geen vlaswerker ben.

9981. V. Zijt gij niet bekend met den loop van de behandeling?

A. Neen, heel weinig.

9985. V. Werd er vroeger veel geklaagd dat de menschen het spoedig op de borst kregen, voordat die inrichting er was?

A. Ja, nogal een heele boel, met hoesten en zoo wat.

9986. V. Hoelang bestaat die inrichting nu?

A. 13 of 14 jaar.

9987. V. Ik heb u immers goed begrepen, dat die menschen, die daar nu te zamen komen werken, vroeger ieder voor zich in hun eigen huis werkten?

A. Ja

9988. V. Gij gelooft dus dat in die 14 jaren de toestand wel verbeterd is, dat de menschen het beter kunnen stellen?

A. Ja, zij hoesten niet zoo erg als vroeger; toen konden zij zich soms half dood hoesten.

9989. V. Gij gelooft dus dat men een goed en nuttig ding gedaan heeft, waarover gij tevreden zijt?

A Ja.

9994. De heer Van Alphen: Wordt in dat groote braakhok niets anders gedaan dan gebraakt?

A. Neen.

9995. De heer Borgesius: Zijn er in dat braakhok ook kinderen werkzaam?

A. Ja, maar niet beneden de 12 jaar.

9996. V. Wel daarboven?

A. Ja van 14 tot 16 jaar.

9997. V. Ook meisjes en vrouwen?

A. Neen.

10001. V. Weet gij ook of er bij u eene verordening bestaat naar aanleiding van art. 82 der schoolwet, waarbij aan de gemeenteraden de bevoegdheid is gegeven, ook den arbeid van kinderen buiten fabrieken en werkplaatsen te verbieden?

A. Ja zulk eene verordening bestaat er. Volgens deze mogen de kinderen
[p. 48]

vóór 12 jaar niet van de school gaan om op het land te werken.

10002. V. Juist dat wilde ik weten.

Werd dat zoo erg gedaan, dat het verboden moest worden?

A. Ja en het gebeurt nog wel.

10003. V. Wordt er dan niet goed de hand aan de verordening gehouden?

A. De burgemeester geeft nu en dan drie weken permissie.

10004. V. Maar gebeurt het ook nog in die tijden van het jaar. waarvoor men geen bijzondere permissie heeft?

A. Neen, dan niet.

10009. De Voorzitter: Wij bedanken u dat gij gekomen zijt. Uw verhoor is afgeloopen.

H.K. Westra

Individual Notes

Note for: Jan Martens Wispelweij, 3 AUG 1804 - Index

Occupation:
Place: Boer te Harich

Individual Notes

Note for: Hendrijkus Jans Wispelwij (Wispelwei), 29 NOV 1714 - Index

Occupation:
     Place:   Chirurgein te Balk

Individual Note:
     Gingen later naar Ureterp te wonen

Individual Notes

Note for: Lijsbert Hendriks Wispelwei, 1749 - Index

Individual Note:
Gaasterland, geboortejaar 1774, doopjaar 1774
Balk, Doop Herv. gem. 1663-1811
DTB: 293
Dopeling: Hendrik
Geboren op 24 mei 1774 in Balk
Gedoopt op 12 juni 1774 in Balk
Kind van Cornelis Johannes en Lysbet Hendriks Wispelwei

Opm.: Get: Grootmoeder Clare Wispelwei, ouders wonen in
Ureterp.