Individual Notes
Note for: Griet Wifsdr, - Index
Individual Note: Griet is de zuster van Hille Wifss de doodgraver.
Individual Notes
Note for: Gosling Franses Braaksma, 31 MAY 1714 - 7 JUL 1781 Index
Occupation:
Place: Burgemeester van bolsward
Individual Notes
Note for: Adrianus Grons, 1672 - 14 JUN 1726 Index
Occupation:
Place: Studeerde in 1687 rechten in Franeker;bijzitter en mederechter wonseradeel
Individual Note: Van zijn onechte vader Willem kreeg Adrianus Grons de landhoeve nr. 10 "Grons",
te Burgwerd. Hiervan komt ook zijn achternaam.De naam Grons ontving zij van meijer Sjouke Lolkes Grons in 1740 en gaf dien aan latere bewoners terug.
In totaal kregen ze 8 kinderen.
Van State Grons is een afbeelding in het Fries Museum. Beroep:bijzitter. Was
J.U.D.
Vermelding: Bevestiging huwelijk van 16 april 1724, Burgwerd Hichtum Hartwerd
Man: Evert Martens, Burgwerd Vrouw: Hiltje Romkes, Burgwerd NB: hij is
dienstknecht te Grons; zij is dienstmaagd te Grons
Individual Notes
Note for: Hille Wifs, - Index
Occupation:
Place: Doodgraver en schipper
Individual Notes
Note for: Arjen Bartholomeus de Heer, ABT 1575 - Index
Individual Note: De Harlinger barbier, van wien de Titiaan gekocht wordt, vertelt, dat hij drie bekwame
schilders in zijn familie heeft, nl. Andreas Pieterszen te Groningen, Gerard Adrian te Leeuwarden
en de zuster van den eerste (vermoedelijk is bedoeld van den tweede) Margaretha Adriansen.
In Groningen bezocht Ogier Margaretha Adriansen en vermeldt dan dat zij
de vrouw is van Andreas Pieterschen en dat zij bijzonder uitblinkt in het schilderen van
stillevens (bloemen, vogels, vlinders, vliegen). Deze toevoeging laat geen twijfel; we hebben hier
te doen met de bekende schilderes Margaretha de Heer. Van haar zijn verscheidene stukken aanwezig
in het Friesch Museum en in de Stedelijke Kunstverzameling van Leeuwarden, terwijl in oude
inventarissen schilderijtjes van haar hand veelvuldig genoemd worden. Zij werkte veelal in een
bijzondere techniek, namelijk met een dikke lijmverf op perkament, papier of hout.
Omtrent haar afkomst is weinig met zekerheid te zeggen. Joost Hiddes
Halbertsma zegt in zijn Hulde aan Gysbert Japicx ; dat zij vermoedelijk een
kleindochter was van Bartholomeus de Heer en diens vrouw Mayken,
die in 1607 met attestatie naar Bolsward overkwamen. Een zoon van dezen Bartholomeus zou getrouwd
zijn met een zuster van de moeder van Gysbert Japicx. Uit dat huwelijk moeten gesproten zijn
Margaretha en Willem de Heer, welke beide de schilderkunst beoefenden. Margaretha zou dan een
nicht zijn van Gysbert Japicx. Inderdaad noemt Gysbert haar me nicht in een gedicht:
Aan de Kunst-rijcke Margarita de Heer, na oogh verlusting in heur wonderwercking Of
de familierelatie zooals Halbertsma die geeft, juist is, hebben we niet kunnen nagaan, daar deze
geen bronnen noemt. - Een andere schrijver vermoedt dat zij een Hoornsche is. Hoe het zij, we
weten nu met zekerheid dat zij in 1636 in Groningen woonde en getrouwd was met Andreas Pietersen,
die, zooals uit de burgerboeken van Groningen blijkt, het burgerrecht verwierf tusschen Andreas
1629 en Petri ad Cathedram 1630 en dan schilder wordt genoemd.
Op Margaretha zijn vele lofdichten gemaakt, welke ons eenigszins over
haar gezin in Groningen inlichten. Vooral Sybille van Griethuisen heeft haar roem in verscheidene gedichten bezongen.
Een voor ons belangrijk lofdicht komt voor in een zeventiende eeuwsch
boekwerkje, geheeten Het Wonder-Tooneel ofte Lust hof der History Paarlen enz., door
Johan van Nijenborgh.
In het 14e hoofdstuk getiteld: Van goede getrouwe, dappere, wijse en geluckige Vrouwen en Houwelijcken, lezen we:
... Doch eer we eyndigen, zullen we hier bijvoegen Lof van ons vermaerde Sapho
Sibille van Griethuysen, over de Afbeelding van de Geestrijcke Juffer Margareta de Heer,
onvergelijckelijck in de schilderkunst sijnde in onse eeuwe: Op Afbeeldinge van de konstige
Juffer Margareta de Heer door haar E-gemael Andries Nijenhof geschildert.
Soo geeft dien braven Nijenhof
Sijn dapp''ren Margreet gelijcken. enz
Hieruit zien we dat Andries Pietersen, de familienaam
Nijenhof voert, ook wel geschreven Nijhof(f) of Nieuwhof(f). Een ander gedicht van Sybille met den
titel: Waerschouwinge Aen den Geestigen Adrianus Nieuwhof, Op de Teykening van de Tytel
plaet in den Heemelschen Troost-borne
doet ons kennis maken met een zoon van het echtpaar Nijenhof. Het gedicht begint als volgt:
Ha, ongemeene Jongelingh
k Heb onlangs, met verwondering,
Genooten, uyt U Nieuwe-hof,
Een wonder puyck, van fruyten-stof
Met noch een stuck vol kleyn gediert
Dat tusschen Aerd en Hemel swiert.
enz.
Uit deze regels blijkt dat zoon Nijhof, wat onderwerp betreft, een navolger was van zijn
moeder. De titelplaat uit de Hemelsche Troost-Borne is intusschen niet zoo ;n groot kunstwerk
als het lofdicht wel zou doen vermoeden.
Bovengenoemd vers komt voor in een dichtbundel, genaamd Klioos
Kraam in 1656 te Leeuwarden gedrukt bij Hendrik Rintjes. Niet minder dan zeven aan
Margaretha de Heer gewijde lofdichten komen in dat werkje voor. Zij zijn geschreven door: J.
Boogaardt, S. Brunsvelt, S. A. Gabbema, Sybille van Griethuijsen, Gijsbert Japicx en H. Zweerds.
Voor de onderwerpen, welke Margaretha de Heer schilderde, zijn ze van belang. Van Andreas Pieters
Nijhof hebben we tot nu toe geen schilderstukken onder oogen gehad. Er moet een keukenstuk van
zijn hand zijn bij den Heer Wouter Nijhoff te den Haag. Dat hij portretten schilderde weten we
niet alleen uit het eerder genoemde lofdicht op het beeltenis van zijn vrouw, maar ook uit
gravures, gemaakt naar door Nijhoff geschilderde portretten, zooals van Watze van Cammingha,
waarvan een gravure voorkomt in een boekwerkje: „Statuten, Ordonnantien ende Costumen van
Ameland, enz.” Gedruckt bij Frans Hardomans 1658, en van Joannes de Veno, oudste advocaat
van den Hove van Friesland. Beide gravures zijn van 1658. Uit oude inventarissen blijkt dat hij zich, evenals Margaretha de Heer, bezig hield met het
schilderen van mythologische stukken .
Het derde familielid van de Harlinger barbier, Gerrit Adriaensz moet wel
een broeder zijn van Margaretha. In het lexicon van Thieme und Becker komt voor Gerard Andriani,
slechts bekend door een gravure, voorstellende Rippertus Sixtus waarop staat: Gerardus Adriani
Er wordt echter ook genoemd een „Gerrit Andriaensz. de Heer, Maler,
Zeichner und Radierer, auch Bierverschleiszer (bierverkooper) in Amsterdam von dem man datierte
Arbeiten aus den Jahren 1634-'52 kennt
Verscheidene van zijn werken komen in Friesland voor. In het Gemeente
archief te Leeuwarden vonden we in de kerkelijke trouwboeken een Gerryt Ariens, glasscriever, die
23 Mei 1629 trouwde met Tryentie Jansdr., beide geboren hier ter stede. In het Groot Consentboek
wordt een Gerrit Ariens glaesmaeker genoemd, die 26 April 1642 woonde in de Heerestraat. In het
dagboek van Ogier wordt Gerard Adriani of Gerith Adriaens, glasschilder genoemd. Nu wordt in de
17e eeuw met de termen glasscriever, glasmaecker en glasschilder veelal hetzelfde bedoeld. Het is
zeer waarschijnlijk dat we hier met een en dezelfde persoon te doen hebben, die, na in Leeuwarden
gewoond te hebben, naar Amsterdam is verhuisd.
De beschrijving van het bezoek van Ogier aan den schilder Geest, waarmede
bedoeld is de beroemde Friesche portretschilder Wybrandt Simons de Geest, geeft een interessante
kijk op de vervolgingen waaraan de katholieken in dien tijd in de Protestantsche landen
blootstonden. Voor ons gewest zijn we hierover goed ingelicht door een latijnsch handschrift van
den in dezen tijd (1636) in Friesland werkzamen Jezuieten prediker Willebrord van der Heyden. Dit
handschrift is in 1842 in het Nederlandsch vertaald en in boekvorm verschenen.
Individual Notes
Note for: Margaretha Arjens de Heer, 1600 - 1665 Index
Occupation:
Place: Schilderes
Individual Notes
Note for: Andreas Pieterschen Nieuwhoff, ABT 1600 - Index
Occupation:
Place: Kunstschilder
Individual Notes
Note for: Jeltie Meynerts Holckama, BEF 1613 - 12 FEB 1661/62 Index
Residence:
Place: Idsegahuizum (Skuzum) en Makkum
Individual Note: Rekken oer it boekjier 1606/1607 fan de
ûntfanger-generaal fan de kleasteropkomsten yn Fryslân,
Joannes Henrici Rhala
útjûn troch P . Nieuwland en J.A . Mol *
946 Jettie Meinardts 54 pond. à 31 st. 83-14-0
pond. pûnsmiet (± 0,36 hektare; 240
fjouwerkante roeden; 1 pond. is 12
einsen)
st. stoer(en)
Individual Notes
Note for: Pier Piersen, 1612 - 1679 Index
Occupation:
Place: Skoalmaster te Skuzum;later dorpsrechter te Skuzum
Individual Notes
Note for: Poppe Piersen, ABT 1641 - 7 MAR 1712/13 Index
Occupation:
Place: Dorpsrechter Piaam
Individual Notes
Note for: Pier Poppes, ABT 1675 - Index
Occupation:
Place: Boer te Kolderwolde
Individual Notes
Note for: Homme Hessels, - 6 MAR 1762 Index
Baptism:
Date: 1 MAR 1684/85
Individual Notes
Note for: Pier Hessels, - Index
Baptism:
Date: 31 AUG 1686